cialis ohne rezept cialis bestellen kamagra oral jelly viagra kaufen kamagra 100mg levitra preis cialis generika levitra 20 mg levitra 20mg viagra generika lovegra kaufen kamagra bestellen viagra generika online viagra bestellen viagra kaufen

TRANG NHẤT > VĂN HÓA - VĂN NGHỆ
Cập nhật 26/04/2018 (GMT+7)

Về vùng văn hóa cổ Gia Lai

Gia Lai là địa bàn chiến lược quan trọng về địa chính trị, địa văn hóa của cả nước. Văn hóa truyền thống các dân tộc Gia Lai phong phú và đa dạng, góp phần quan trọng trong việc hình thành và phát triển văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.


   Gia Lai là địa bàn chiến lược quan trọng về địa chính trị, địa văn hóa của cả nước. Văn hóa truyền thống các dân tộc Gia Lai phong phú và đa dạng, góp phần quan trọng trong việc hình thành và phát triển văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.


  
Trong quá trình phát triển ấy, vùng đất Gia Lai đã tạo nên những sắc thái văn hóa riêng biệt, độc đáo, ít bị pha tạp. Việc tìm hiểu, nghiên cứu, kế thừa và phát triển các bản sắc văn hóa cổ truyền phải dựa trên những đặc điểm cơ hữu tồn tại trong xã hội từ xưa đến nay nhằm tạo sự thống nhất trong đa dạng góp phần phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội của địa phương. Vì vậy, bên cạnh hoạch định các chính sách với văn hóa hiện tại, việc nghiên cứu, xác định các nền văn hóa cổ ở Gia Lai là điều kiện tất yếu trong giai đoạn hiện nay.


  
Thời gian gần đây, khảo cổ học ở Gia Lai nổi lên như một hiện tượng với việc phát hiện các di tích thời đại sơ kỳ đá cũ ở An Khê có niên đại khoảng 80 vạn năm cách ngày nay, thu hút các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm. Trong các đợt khai quật từ năm 2015 đến nay tại các di chỉ khảo cổ ở An Khê, các nhà khảo cổ học đã thu được nhiều hiện vật quý: công cụ mũi nhọn, rìu tay, công cụ chặt thô… và hàng trăm mẫu thiên thạch trong địa tầng hố khai quật phần nào khẳng định sự hiện diện của tổ tiên loài người trên vùng đất này. Nếu như các hiện vật ở An Khê có niên đại trên dưới 80 vạn năm, thì sự hiện diện của tổ hợp rìu mài lưỡi, công cụ hình bầu dục, công cụ hình đĩa… được chế tác từ đá Basalte ở di tích Làng Gà, Chư Prông (khai quật năm 2016). Với đặc điểm kỹ ghè đẽo kiểu Hòa Bình muộn hay Đá mới sau Hòa Bình, các nhà khảo cổ cho rằng trình độ cư dân ở đây có thể thuộc giai đoạn trung kỳ Đá mới ở Tây Nguyên, dự đoán khoảng 5.000 - 6.000 năm cách ngày nay[1]. Đồng thời, trên địa bàn tỉnh Gia Lai từ trước đến nay đã phát hiện và khai quật nhiều di chỉ, di tích khảo cổ thuộc hậu kỳ đá mới với niên đại khoảng 2.500 - 4.000 năm cách ngày nay: Biển Hồ, Làng Ngol, Thôn Bảy, Thôn Ba, Ia Mơr… Đặc biệt việc khai quật di tích công xưởng Làng H’lang ở Kông Chro (khai quật năm 2017) đã mang đến những luận chứng xác thực về nguồn nguyên liệu, kỹ thuật chế tác của công cụ đá Opal ở Gia Lai nói riêng, Tây Nguyên nói chung trong giai đoạn hậu kỳ đá mới.




Những vết tích có khả năng là kiến trúc sơ khai của con người thời kỳ đầu tại thung lũng An Khê. Ảnh: Thái Lộc.


   Như vậy, qua lát cắt khảo cổ học, các di tích khảo cổ ở Gia Lai xuyên suốt từ sơ kỳ đá cũ đến hậu kỳ đá mới. Với những dấu tích, di vật phát hiện được và đặc điểm của mỗi loại hình di tích được luận giải khoa học phần nào khẳng định Gia Lai là nơi sinh sống và tồn tại của lớp cư dân cổ xưa kéo dài qua nhiều thời kỳ với đa dạng loại hình di tích cho từng thời đại, qua đó khẳng định tầm quan trọng của Gia Lai về một vùng văn hóa cổ mà ít nơi nào có được.


  
Là giai đoạn muộn, song có rất ít cứ liệu về lịch sử, văn hóa của cư dân ở thời đại kim khí trên vùng đất Gia Lai. Hiện nay chỉ phát hiện khuôn đúc rìu đồng (ở huyện Kbang) và trống đồng An Thành (ở huyện Đak Pơ), cả hai hiện vật này đang lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Gia Lai. Ngoài ra, theo tìm hiểu của người viết, ở Gia Lai còn có một số trống đồng do các nhà sưu tập tư nhân đang sở hữu được phát hiện tại Gia Lai trong những năm gần đây.


  
Vậy có thể nói, dù khổng để lại dấu ấn rõ nét như giai đoạn đầu, nhưng việc phát hiện các hiện vật thuộc thời đại kim khí, đặc biệt là các trống đồng ở Gia Lai trong những năm gần đây cho thấy có sự tồn tại người xưa trên vùng đất này, đồng thời qua đó còn cho thấy mối quan hệ nhất định của cư dân cổ ở Gia Lai nói riêng, Tây Nguyên nói chung với cư dân thuộc nền văn hóa Đông Sơn và ven biển miền Trung thông qua các đặc điểm, họa tiết trên các hoa văn trên trống đồng, đồ gốm trang trí…


  
Sự ảnh hưởng của văn hóa Champa trên bình diện Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng đã để lại những dấu tích đậm nét và là những minh chứng xác thực trong vùng văn hóa cổ Gia Lai qua các di tích, di vật được phát hiện trong những năm vừa qua. Đến thời điểm hiện tại, những dấu vết của văn hóa Champa được phát hiện sớm nhất trên đất Gia Lai có niên đại khoảng thế kỷ VI – VIII, đó là di tích tháp Bang Keng và hai bức phù điêu hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng Gia Lai[2]. Đó là những bằng chứng khoa học minh chứng về sự tồn tại/ảnh hưởng của văn hóa Champa trên vùng đất này từ rất sớm, làm cơ sở cho sự phát triển phồn thịnh của văn hóa Champa ở khu vực Bắc Tây Nguyên trong các giai đoạn sau này qua nhiều thế kỷ. Điều này được minh chứng qua các di tích, di vật phát hiện tại Gia Lai cụ thể: Tượng thần Shiva, Bia ký Drang Lai có nguồn gốc từ cụm tháp Chăm ở Ayun Pa, Gia Lai được xác định niên đại khoảng năm 1435 sau Công nguyên, hai hiện vật này đang lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ thuật điêu khắc Chăm Đà Nẵng; Bia đá Tư Lương, được phát hiện tại thôn Tư Lương, xã Tân An, huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai từ năm 2010. Bia được xác định niên đại qua một phần nội dung được chuyên gia Arlo Griffiths[3] dịch như sau: Chủ nhân của bia là người Chăm; năm lập bia 1438 (tức năm 1360
- theo niên đại Saka), dưới thời vua Yura Bhadravarman – De va. Ngoài ra, một số hiện vật được tìm thấy tại di tích Nền nhà hồ nước Ông Nhạc ở làng Hlang, xã Yang Nam, huyện Kông Chro như: Đầu rắn Naga[4], các tảng đá ong có rãnh dẫn nước, các mảnh ngói Chăm nằm lẫn với ngói thời Tây Sơn... Các chuyên gia khảo cổ cho rằng, nhiều khả năng kiến trúc của thời kỳ Tây Sơn được xây dựng trên nền móng kiến trúc của một di tích thuộc văn hóa Champa.


  
Như vậy, có thể nói rằng ngay từ rất sớm (khoảng thế kỷ VI - VIII), sự ảnh hưởng/ tồn tại của văn hóa Champa đã có mặt tại vùng đất Gia Lai. Đây không chỉ thể hiện địa chính trị thuần túy mà còn thể hiện diện mạo về địa văn hóa trong một thời gian nhất định trên vùng đất này.


  
Nếu như văn hóa Champa có mặt và ảnh hưởng sớm trên vùng đất Gia Lai, thì mãi đến thế kỷ XII – XV các vương triều người Việt mới bắt đầu đặt tầm ảnh hưởng đến vùng đất này. Đặc biệt đến thế kỷ XVII, những cư dân Việt đầu tiên có mặt tại vùng An Khê tạo dựng sự ảnh hưởng và giao lưu văn hóa giữa người Việt với cộng đồng cư dân tại chỗ. Cuối thế kỷ XVIII, mối quan hệ đoàn kết ấy càng được thể hiện mãnh liệt qua phong trào Tây Sơn Thượng Đạo do anh em nhà Tây Sơn lãnh đạo. Trong buổi đầu lập nghiệp trên vùng đất mới, với tinh thần và sức sống mãnh liệt, tiếp nối truyền thống, giao hòa cái mới, cư dân Việt đã để lại những dấu ấn sâu đậm về truyền thống văn hóa từ xưa đến nay, nhất là trên vùng đất An Khê. Trên vùng đất này hiện tồn tại nhiều công trình kiến trúc truyền thống: Đình làng, nhà ở và các điểm tích ghi dấu sự kiện, nhân vật lịch sử kể từ khi khai khẩn vùng đất mới. Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo trải dài khắp 4 huyện, thị phía đông là một trong những chứng tích đặc biệt thể hiện rõ nét về một thời oanh liệt, mối đoàn kết giao hòa giữa cộng đồng cư dân tại chỗ với lớp cư dân mới. Nhưng, có lẽ dấu ấn đậm nét hơn cả đó là sức sống tinh thần và truyền thống văn hóa của người Việt vẫn được duy trì, phát triển trên vùng đất mới từ khi khai khẩn đến nay. Những nếp nhà mái lá truyền thống mang đậm phong cách người Việt ở Trung bộ, những mái đình mang dáng dấp cổ truyền, các sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội và đặc biệt là lối sinh hoạt thường ngày của cư dân Việt được gìn giữ và phát huy tạo nên một vùng văn hóa rất riêng, mang tính nguyên hợp trên địa bàn tỉnh Gia Lai.


  
Nếu ảnh hưởng các văn hóa đã nói trên là cơ sở để góp phần tạo nên vùng văn hóa cổ ở Gia Lai thì văn hóa truyền thống của cư dân tại chỗ là cốt lõi để định hình một không gian văn hóa phong phú, đa dạng và mang tính biểu trưng của vùng văn hóa cổ ở vùng đất này.


  
Văn hóa truyền thống Gia Lai rất phong phú và đa dạng, được biểu hiện qua nhiều loại hình: kho tàng văn học truyền miệng, nghệ thuật diễn xướng, nghệ thuật cồng chiêng, hệ thống lễ hội, công trình kiến trúc, tổ chức làng xã, ẩm thực truyền thống… tất cả mang dấu ấn đặc trưng về một vùng “văn hóa núi” với lối tư duy hiện thực huyền ảo, mọi thứ đều được con người quy về cái tự nhiên và ẩn chứa trong nó cái hồn (Yàng/thần), mang tính nhân văn sâu sắc. Cư dân tại chỗ ở Gia Lai rất dung dị, hòa đồng. Họ khao khát, đắm chìm và lạc quan trong văn hóa cổ truyền của vùng đất mình đang sống, tạo nên dòng chảy xuyên suốt từ quá khứ đến hiện tại và tương lai. Nếu như trước đây có quan điểm cho rằng Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng là khu vực văn hóa “phi Hoa, phi Ấn”. Tuy nhiên không có nghĩa là nó hoàn toàn biệt lập. Trong bối cảnh chính trị và xã hội có nhiều thay đổi, nhất là trong vài thập kỷ gần đây văn hóa cổ truyền cư dân tại chỗ ở Gia Lai có những biến đổi nhanh chóng theo nhiều xu hướng khác nhau: Sự giao lưu và ảnh hưởng văn hóa; Xu hướng phát triển không đồng bộ dẫn đến sự đan xen hỗn loạn giữa cái cũ và cái mới; Xu hướng đồng hóa tự nhiên về văn hóa làm mất dần bản sắc văn hóa của dân tộc mình; Xu hướng phục hồi văn hóa truyền thống. Vì vậy, muốn bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cư dân tại chỗ ở Gia Lai nhất định phải giải quyết các mối quan hệ giữa các xu hướng phát triển một cách phù hợp và mang tính lâu dài.


   Bằng những nét rất riêng ấy, vùng văn hóa cổ Gia Lai góp phần làm nên sự đa dạng và phong phú của văn hóa Việt Nam. Để văn hóa cổ ấy được gìn giữ, bồi đắp và phát triển trong môi trường hiện đại, chúng ta cần tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu để khắc họa lại chân dung về một vùng văn hóa cổ hết sức đặc trưng trên vùng đất phía tây của Tổ quốc./.



   TÀI LIỆU THAM KHẢO

   Hoàng Xuân Chinh – Các nền văn hóa cổ Việt Nam (thời nguyên thủy đến thế kỷ 19), NXB Lao động, Hà nội, 2005.

   Nguyễn Quốc Mạnh - Báo cáo kết quả khai quật di tích làng Hlang, TP. Hồ Chí Minh, 2017.

   Ngô Đức Thịnh – Bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các tộc người ở Tây Nguyên.

   Phan Thanh Toàn – Báo cáo kết quả khai quật di tích Làng Gà, Hà Nội, 2017.

   Nguyễn Thị Kim Vân – Báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứ và triển khai đề tài “Lịch sử Gia Lai từ nguồn gốc đến nay”, Gia Lai, 2017.


[1] Bảo tàng Gia Lai - Báo cáo khai quật di tích Làng Gà, năm 2017.

[2]  Một trong hai bức phù điêu này đã được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định công nhận Bảo vật quốc gia năm 2017.

[3] Arlo Griffiths  là người Hà Lan - Chuyên gia về bia ký Chăm, hiện làm việc cho Viễn Đông Bác cổ Pháp.

[4] Hiện vật đang được trưng bày tại Bảo tàng Tây Sơn Thượng đạo – Thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai.

Hồ Xuân Toản - Bảo tàng tỉnh Gia Lai
Quay lại In bản tin n�y Gửi tin n�y cho bạn b�  
Họ tên
Email  
Nội dung
 
 C�C TIN TỨC KH�C
Gia Lai: Hội Văn học nghệ thuật tỉnh kỷ niệm 30 năm thành lập (31/10)
Xây dựng làng du lịch khép kín Chư Đang Ya (01/10)
Thơ (26/09)
Làm gì để giữ gìn văn hóa cồng chiêng và nghề chỉnh chiêng ở Gia Lai? (18/09)
Ghi nhận từ Hội thi Văn hóa - Thể thao các dân tộc huyện Chư Pưh lần thứ VI năm 2018 (18/08)
Đăk Lăk: Tổ chức Cuộc thi thiết kế Biểu trưng Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột (14/08)
Rộn ràng ngày hội du lịch huyện Kbang năm 2018 (08/08)
Khai mạc Ngày hội Du lịch Kbang năm 2018 (04/08)
Chương trình thơ nhạc “Uống nước nhớ nguồn” (23/07)
21 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh (11/07)
Gia Lai: Tổ chức sự kiện nhân ngày Quốc tế Yoga (29/06)
Hội VHNT các DTTS Việt Nam tổ chức Hội thảo “ Nâng cao vai trò, vị trí của chi hội cơ sở trong việc xây dựng và phát triển Hội” tại Đak Lak (25/06)
Thác nước giữa rừng nguyên sinh (10/06)
Bộ tư lệnh Quân khu 5 tổ chức Liên hoan Tuyên truyền viên giỏi lần thứ II (05/06)
Tổ chức Triển lãm Tranh và các sản phẩm mỹ thuật thiếu nhi (27/05)
 

Xem tin ngày:

 Truyền hình internet


Xem toàn bộ Clip

 Tìm kiếm

Trong:

 Thông tin mới



Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng mong muốn các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh hơn nữa xuất khẩu nông - thủy - hải sản của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định chính phủ sẽ tạo mọi điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có các nhà đầu tư Trung Quốc, đầu tư vào Việt Nam thành công.
 


Trong không khí cởi mở, hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, tại các cuộc tiếp xúc, hai bên đã trao đổi các biện pháp thúc đẩy quan hệ song phương và các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm và khẳng định quyết tâm thúc đẩy quan hệ song phương sau 5 năm ký Đối tác chiến lược Việt Nam – Pháp (2013-2018) và 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1973-2018).


Đoàn Việt Nam tham dự Hội chợ CIIE 2018 với vai trò là quốc gia danh dự. Chính phủ Trung Quốc hết sức coi trọng quan hệ với Việt Nam nên đã chọn Việt Nam là 1/12 quốc gia danh dự cho kỳ Hội chợ lần đầu tiên trong tổng số hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự Hội chợ lần này.







Lịch công tác cơ quan

1

nghi quyet

Quản lý văn bản điều hành

chu se

cam nang tuyen giao co so

Tài liệu tham khảo cuộc thi trắc nghiệm

câu hỏi thi viết

Câu hỏi Cuộc thi

bien dao

Đặc san số tháng 1 năm 2015

Thuc hien di chuc chu tich ho chi minh

Hop thu cong tac vien

co cau to chuc nganh tuyen giao gia lai

Thong tin shnd


 Thăm dò ý kiến

Theo bạn, nhu cầu quan trọng nhất của thanh niên hiện nay là gì?

  1. Học tập nâng cao trình độ.
  2. Việc làm.
  3. Vay vốn để sản xuất kinh doanh.
  4. Hoạt động vui chơi giải trí.
  5. Nhu cầu khác.

Theo bạn, thanh niên hiện nay có sẵn sàng tham gia các hoạt động tình nguyện tại vùng sâu, vùng xa không?

  1. Sẵn sàng tham gia
  2. Tham gia nhưng phải có chế độ, chính sách
  3. Không sẵn sàng tham gia


Số người truy cập 2489863
Số người Online 69

Trang Thông Tin Điện Tử Ban Tuyên Giáo Tỉnh Gia Lai

Cơ quan chủ quản: Ban Tuyên Giáo Tỉnh Ủy Gia Lai
Giấy phép số  147/GP-TTĐT Cục quản lý Phát thanh-Truyền hình-Bộ thông tin và truyền thông cấp
Địa chỉ: 02 Hai Bà Trưng - TP.Pleiku - Gia Lai
Điện thoại: (059) 3717002 - Fax: (059) 3871503
Email: thongtintuyengiaogl@gmail.com
Ghi rõ nguồn thongtintuyengiaogialai.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này