cialis ohne rezept cialis bestellen kamagra oral jelly viagra kaufen kamagra 100mg levitra preis cialis generika levitra 20 mg levitra 20mg viagra generika lovegra kaufen kamagra bestellen viagra generika online viagra bestellen viagra kaufen

TRANG NHẤT > THÔNG TIN
Cập nhật 13/02/2016 (GMT+7)

Nỗi niềm sông Ba

Năm 2015, chúng tôi có chuyến hành trình ngược dòng sông Ba để tìm hiểu thêm về dòng sông mà mình yêu quý. So với các bậc đàn anh làm ký sự các dòng sông lớn, như sông Đà, sông Mê Kông thì sự vất vả của chúng tôi chẳng thấm vào đâu. Tuy nhiên, sông Ba có một vị trí đặc biệt với Tây Nguyên, nó nối liền giữa vùng cao nguyên rộng lớn phía Tây với biển Đông, là cánh tay kết nối các dân tộc bản địa ở vùng cao với đồng bằng miền Trung, là một miền trầm tích lịch sử-văn hóa đa dạng, phong phú từ cổ chí kim nên sự hấp dẫn của nó không thua kém bất cứ dòng sông nào trên thế giới.




Cầu bến mộng

Một sự trùng lặp ngẫu nhiên, trong khi chúng tôi đang làm ký sự thì đoàn khảo cổ thuộc Viện Khảo cổ học Việt Nam hợp tác với Viện Khảo cổ học- Dân tộc học Novosibirst thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga đang tiến hành khai quật di chỉ Gò Đá và Rộc Tưng ở thị xã An Khê với những phát hiện ban đầu thuộc vùng thượng lưu sông Ba này đã gây không ít ngạc nhiên trong giới khoa học khảo cổ ở nước ta và trên thế giới. Theo đánh giá sơ bộ của PGS.TS. Nguyễn Khắc Sử, thành viên của đoàn khảo cổ thì, qua kết quả khai quật đã chứng minh được ,ở An Khê có mặt các di tích cổ xưa nhất của nhân loại. Đây là các chế phẩm của người vượn đứng thẳng (homo erectus), minh chứng cho giai đoạn bình minh của lịch sử dân tộc. Từ các trầm tích văn hóa cổ-kim nơi đây, có thể khẳng định rằng, có một nền văn minh sông Ba. Như vậy, có thể xếp sông Ba ngang hàng với các nền văn minh như, sông Hồng (Việt Nam), sông Hằng (Ấn Độ), sông Hoàng Hà (Trung Quốc)…Điều ấy đã khiến chúng tôi hơi bàng hoàng, nửa tin nửa ngờ (!).

Trong các chuyến điền dã ở vùng hạ lưu và thượng lưu sông Ba thời gian qua, chúng tôi có dịp nhìn lại hình hài của dòng sông mẹ và những đổi thay trên suốt chặng hành trình lịch sử. Có thể nói, sông Ba là mạch máu nuôi sống hàng vạn cư dân trong vùng lưu vực chi phối từ thượng nguồn đến hạ du, hình thành nên nhiều thung lũng rộng lớn với lượng phù sa bồi đắp khá dồi dào tạo ra những cánh đồng màu mỡ, như: Tuy Hòa ( Phú Yên), Ayun Hạ ( Gia Lai). Từ những cư dân bám theo lưu vực sông Ba ấy đã hình thành nên những nền văn hóa bộ tộc phong phú và đa dạng, có sự giao thoa một cách tự nhiên giữa văn hóa miền xuôi và miền ngược. Điều ấy đã được chứng minh qua những di tích và hiện vật còn lại cho đến ngày nay được bảo tồn hay trưng bày trong các bảo tàng của địa phương. Trong các tài liệu còn bảo lưu liên quan đến dòng sông Ba luôn nhắc đến một con đường thủy nối vùng đồng bằng miền Trung lên xứ Man, nơi có Thủy Xá và Hỏa Xá. Những chứng tích còn lại hoặc những phế tích chỉ còn ghi chép trong sử sách đã minh chứng cho mối giao hảo của vương quốc Chiêm Thành với các bộ tộc vùng Tây Nguyên từ rất sớm trong lịch sử. Dọc theo triền sông Ba từ Phú Yên đến Gia Lai, Đak Lak hiện nay, các nhà khảo cổ- dân tộc học đã phát hiện nhiều dấu tích tháp Chăm, như tháp Bang Keng ở buôn Ju, Krong Năng-Krong Pa, gần ngã ba sông Ba và sông Krong Năng; tháp Yang Mum, Yang Lai ở Cheo Reo (Ayun Pa), tháp Yang Prong ở huyện Ea Sup-Đak Lak…Có một địa danh khá quan trọng mà ít người biết đến vì hiện nay nó chỉ còn là phế tích, đó là Thành Hồ nằm về phía Bắc sông Ba trên địa phận Phú Yên theo đường 7 (quốc lộ 25) cách TP.Tuy Hòa khoảng 15 km. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa thì Thành Hồ của người Chăm có từ rất sớm trong lịch sử vương quốc Chăm Pa, có vị trí đặc biệt quan trọng, biết dựa vào thế sông Ba để bố phòng, không những về mặt quân sự (nó là tiền đồn trấn ải giữ mặt Nam -bên cạnh một vương quốc hùng mạnh là Phù Nam bấy giờ, là hào lũy trấn giữ mặt biển Đông và phía Bắc; đồng thời lưng thành tựa vào các dãy núi phía Tây-đường vào Tây Nguyên với nhiều lợi thế, tiến thoái thuận lợi và cung cấp quân lương dồi dào) mà còn có ý nghĩa về kinh tế, văn hóa trong việc mở rộng giao thương với bộ tộc Tây Nguyên, Lào và Campuchia, tạo nên một con đường “tơ lụa” trong những năm tháng còn hưng thịnh. Do vậy trong nhiều thế kỷ, vương quốc Chăm Pa và các bộ tộc ở châu thượng Nguyên (Tây Nguyên ngày nay) sống hòa hợp, ít có các cuộc xung đột xảy ra. Mối quan hệ ấy mãi sau này đến thời nhà Nguyễn vẫn còn áp dụng chính sách giao hảo với các Pơtao ( vua Nước, vua Lửa) ở vùng Cheo Reo. Những phát hiện lý thú này đã giúp chúng tôi có một cái nhìn toàn diện hơn về một vùng văn hóa phức hệ và giá trị của dòng sông mẹ đầy trầm tích.

Ngược dòng về phía thượng nguồn sông Ba, từ phía vùng núi Phú Yên đến Kbang- Gia Lai hôm nay, chúng tôi đã chứng kiến sự đổi thay khá lớn của dòng sông, nó không những làm biến dạng hình thể, thay đổi dòng chảy bởi sự cắt khúc con sông giàu nguồn thủy năng này làm thủy lợi, thủy điện phục vụ dân sinh. Chúng tôi không bàn đến những tiện ích mà các dự án công trình đã hình thành trên sông Ba ngày nay mà chỉ đề cập đến những tác hại nhãn tiền, phá vỡ các cấu trúc tự nhiên, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái của hệ thống lưu vực sông Ba. Những hệ lụy mà dòng chảy sông Ba đang bị chắn bởi gần chục con đập trên cả chiều dài của dòng sông và các phụ lưu chính đã khiến vùng hạ du dòng chảy yếu dần, khô cạn vào mùa nắng, phát sinh nhiều bãi bồi, cồn đất. Những năm gần đây, cửa sông Đà Diễn ở TP.Tuy Hòa đã bị cát lấp đầy chặn lối ra vào của tàu bè ngư dân, nguy cơ mất dần bến đỗ tàu thuyền vốn có từ lâu đời nơi đây. Còn trên địa bàn Gia Lai, nơi dòng sông đi qua, tình trạng khô kiệt dòng chảy ngày càng trầm trọng khi mà thủy điện An Khê- Ka Nak ở thượng nguồn đi vào hoạt động. Ngoài hai hồ tích nước cách nhau 50 km phía trên An Khê, người ta còn xẻ một con kênh đào hàng chục ki lô mét đưa nước từ sông Ba về sông Côn ở Bình Định, khiến cho dòng nước vốn ít ỏi phía đầu nguồn dòng sông này càng cạn kiệt, nhất là trong mùa khô ở Tây Nguyên. Bên cạnh đó, sự phát triển của vùng đô thị An Khê trong những năm gần đây, đặc biệt là các nhà máy công nghiệp mọc lên ngày càng nhiều với công nghệ xử lý chất thải lạc hậu đã gây ô nhiễm nặng nề cho dòng sông, ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng vạn cư dân ven bờ. Nhân dân TX.An Khê và huyện Kông Chro là những người trực tiếp thiếu nguồn nước sạch dùng trong ăn uống và sinh hoạt, hiện chính quyền địa phương đang phải đầu tư để xây dựng và cải tạo hệ thống nhà máy nước, thay đổi các nhà máy nước trước đây lấy nước trực tiếp từ nguồn nước sông Ba. Nếu ai đã từng lên nguồn xuống núi qua địa bàn An Khê trước đây và ngày nay thì có thể tận thấy khúc sông Ba ở địa phận này đang bị bức tử một cách không thương tiếc, khiến cho vùng đô thị mới lên mất đi vẻ đẹp tự nhiên và trong lành; gây khó khăn cho bước phát triển tiếp theo của địa phương.

Chúng tôi cho rằng, sự khai thác triệt để dòng sông Ba như hiện tại của các nhà hoạch định dự án kinh tế là do sự phiến diện và thiếu tầm nhìn nên đã vô tình bức tử một dòng sông lớn ở Tây Nguyên. Có lẽ khi khảo sát và lập dự án các nhà máy thủy điện, họ không còn tỉnh táo để hiểu thêm về lịch sử và văn hóa đã hình thành trên các bậc thềm lưu vực sông Ba, không lường hết được hậu quả thiệt hại lâu dài bởi sự phát triển chỉ nghiêng về một chiều, thiếu bền vững…

Nhìn lại dòng sông Ba hôm nay, chúng tôi cũng như những cư dân ven bờ mang nhiều tâm trạng nuối tiếc, xót xa cho dòng sông mẹ đã mang trên mình những thương tích không thể nào bù đắp được do sự xâm hại của con người với ý chí chủ quan đáng tiếc./.


Bùi Quang Vinh
Quay lại In bản tin n�y Gửi tin n�y cho bạn b�  
Họ tên
Email  
Nội dung
 
 C�C TIN TỨC KH�C
Gia Lai: Lễ phát động năm An toàn giao thông 2018 (25/01)
Thành phố Pleiku: Tăng cường đảm bảo trật tự an toàn giao thông (16/01)
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (14/01)
Một số vấn đề về các dự án đầu tư theo hình thức BOT trong lĩnh vực giao thông (03/10)
Huyện Chư Pưh: Hội nghị sơ kết công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (29/09)
Công đoàn Cao su Chư Pah bàn giao nhà mái ấm công đoàn (01/09)
Gia Lai: Đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trong thời gian Lễ Quốc khánh và khai giảng năm học 2017-2018 (31/08)
Chính thức bỏ quy định bắt buộc đổi giấy phép lái xe (29/05)
Tăng cường đảm bảo trật tự an toàn giao thông trong dịp lễ lễ 30-4 và 1-5 (20/04)
Cao su Chư Pah tổ chức lễ ra quân khai thác mủ cao su năm 2017 (12/04)
Cao su Chư Pah chung tay xây dựng nông thôn mới (12/04)
Đồng chí Dương Văn Trang thăm động viên các gia đình gặp nạn (20/03)
Vụ tại nạn trên quốc lộ 19 làm 3 người chết 16 bị thương: Tích cực cứu chữa và hỗ trợ gia đình nạn nhân (19/03)
Tăng cường công tác kiểm soát tải trọng phương tiện (05/03)
Tăng cường công tác phối hợp đảm bảo an ninh trật tự (23/12)
 

Xem tin ngày:

 Truyền hình internet


Xem toàn bộ Clip

 Tìm kiếm

Trong:

 Thông tin mới






   Sáng 13/7, tại Hà Nội, Diễn đàn cấp cao và Triển lãm quốc tế về Công nghiệp 4.0 - Industry 4.0 Summit 2018 với chủ đề “Tầm nhìn và chiến lược phát triển đột phá trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0)” đã chính thức khai mạc.




   Chiều 13/7, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Algeria, ông Abdelkader Messahel đang thăm chính thức Việt Nam.




   Ngày 13/7, nhân kỷ niệm 71 năm ngày Thương binh – Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2018) Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn đã đến thăm Trung tâm điều dưỡng Thương binh Thuận Thành (tỉnh Bắc Ninh).




   Tối 14/7, thực hiện chỉ đạo của Trưởng ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở cửa xả đáy số 3, để đảm bảo an toàn cho tài sản và tính mạng của nhân dân.


Lịch công tác cơ quan

1

nghi quyet

Quản lý văn bản điều hành

chu se

cam nang tuyen giao co so

Tài liệu tham khảo cuộc thi trắc nghiệm

câu hỏi thi viết

Câu hỏi Cuộc thi

bien dao

Đặc san số tháng 1 năm 2015

Thuc hien di chuc chu tich ho chi minh

Hop thu cong tac vien

co cau to chuc nganh tuyen giao gia lai

BAN TIN SINH HOAT NHAN DAN


 Thăm dò ý kiến

Theo bạn, nhu cầu quan trọng nhất của thanh niên hiện nay là gì?

  1. Học tập nâng cao trình độ.
  2. Việc làm.
  3. Vay vốn để sản xuất kinh doanh.
  4. Hoạt động vui chơi giải trí.
  5. Nhu cầu khác.

Theo bạn, thanh niên hiện nay có sẵn sàng tham gia các hoạt động tình nguyện tại vùng sâu, vùng xa không?

  1. Sẵn sàng tham gia
  2. Tham gia nhưng phải có chế độ, chính sách
  3. Không sẵn sàng tham gia


Số người truy cập 2294168
Số người Online 106

Trang Thông Tin Điện Tử Ban Tuyên Giáo Tỉnh Gia Lai

Cơ quan chủ quản: Ban Tuyên Giáo Tỉnh Ủy Gia Lai
Giấy phép số  147/GP-TTĐT Cục quản lý Phát thanh-Truyền hình-Bộ thông tin và truyền thông cấp
Địa chỉ: 02 Hai Bà Trưng - TP.Pleiku - Gia Lai
Điện thoại: (059) 3717002 - Fax: (059) 3871503
Email: thongtintuyengiaogl@gmail.com
Ghi rõ nguồn thongtintuyengiaogialai.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này