TRANG NHẤT > NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Cập nhật 03/07/2019 (GMT+7)

CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU GIỐNG HỒ TIÊU TẠI TÂY NGUYÊN

Cây hồ tiêu (Piper nigrum L., Piperaceae) là loại cây gia vị được ưa chuộng và phổ biến trên toàn thế giới. Được ví như là nữ hoàng gia vị, với hương thơm và vị cay nồng đặc trưng, hạt hồ tiêu được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực từ thời cổ xưa đến ngày nay.

1. Giới thiệu

Cây hồ tiêu (Piper nigrum L., Piperaceae) là loại cây gia vị được ưa chuộng và phổ biến trên toàn thế giới. Được ví như là nữ hoàng gia vị, với hương thơm và vị cay nồng đặc trưng, hạt hồ tiêu được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực từ thời cổ xưa đến ngày nay. Hạt tiêu cũng được chiết xuất tinh dầu dùng trong y học để điều chế một số thuốc điều trị bệnh hen suyễn, đau nhức, đau họng, trĩ, rối loạn đường tiết niệu, tả, sốt, chứng khó tiêu và giúp ngăn ngừa ung thư. Ngoài ra, tinh dầu hồ tiêu còn được sử dụng trong sản xuất mỹ phẩm, đặc biệt là ngành công nghiệp sản xuất nước hoa.

Tại Việt Nam, cây hồ tiêu được trồng rất lâu đời, đến năm 2017 diện tích hồ tiêu cả nước đạt 152.668 ha, năng suất và sản lượng cũng tăng cao. Kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu năm 2017 đạt 1.117 triệu USD đưa Việt Nam trở thành quốc gia hàng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu. Đến nay hồ tiêu Việt Nam đã được xuất khẩu đến 109 quốc gia và vùng lãnh thổ

Mặc dù đạt được những thành tựu rất quan trọng như vậy, tuy nhiên sản xuất hồ tiêu vẫn còn gặp một số vấn đề bất cập, đặc biệt là trong công tác giống. Hiện nay, Việt Nam chưa có một giống hồ tiêu nào được công nhận chính thức là giống Quốc gia. Chưa phóng thích được giống mới nào mang các đặc tính ưu trội cho sản xuất.

2. Cơ cấu và mức độ phổ biến các giống hồ tiêu chính được trồng tại Tây nguyên

Giống chủ lực mà nông dân đang sử dụng là giống tiêu Vĩnh Linh, chiếm khoảng trên 95% (TTHT 2018). Lý do mà phần lớn nông dân ưa chuộng giống Vĩnh Linh là vì khả năng sinh trưởng khỏe, năng suất cao và thích nghi rộng với điều kiện khí hậu của nhiều vùng sinh thái.

Các giống khác chiếm tỷ lệ thấp, bao gồm các giống như: Ấn Độ, Lộc Ninh, tiêu địa phương... và giống mới du nhập vào Việt Nam được Nông dân gọi là giống tiêu Srilanca.

3. Một số kết quả về nghiên cứu giống hồ tiêu

3.1. Thu thập vật liệu, xây dựng vườn tập đoàn

Xây dựng vườn tập đoàn là công việc hết sức quan trọng nhằm lưu giữ, bảo tồn các nguồn gen về cây hồ tiêu; lưu giữ các nguồn gen về các loài cây có nguồn gốc với cây tiêu nhằm mục đích cung cấp vật liệu ban đầu cho các nghiên cứu trong chọn giống như ghép, lai tạo giống, chọn lọc dòng thuần,... Từ nguồn quỹ gen trong vườn tập đoàn này, trong tương lai có thể sẽ phóng thích ra sản xuất các giống hồ tiêu có năng suất cao, chất lượng tốt, kháng cao với sâu bệnh hại.

Trong các năm từ 2016 đến nay Trung tâm NC&PT cây Hồ tiêu (TTHT) đã thu tập và trồng được 41 ký hiệu giống vào vườn tập đoàn, trong đó có 35 vật liệu giống hồ tiêu và 6 vật liệu cùng họ Piperaceae. Hiện tại TTHT vẫn tiếp tục thu thập, chọn lọc và mở rộng vườn tập đoàn các vật liệu giống hồ tiêu.

Từ vườn tập đoàn, năm 2018 TTHT đã chọn lọc (dựa vào đặc điểm hình thái và khả năng sinh trưởng) được 10 ký hiệu ưu trội đưa ra trồng khảo nghiệm nhằm tuyển chọn giống hồ tiêu triển vọng.

3.2. Nghiên cứu về lai giống

Nhằm tạo cơ sở khoa học và thực tiễn về lai tạo giống hồ tiêu, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây hồ tiêu đã cử cán bộ đi học tập, nghiên cứu và nhận chuyển giao tại Viện cây gia vị và cây dược liệu Indonesia (2017). Bước đầu thực hiện các thí nghiệm lai giống hồ tiêu với một số kết quả thu được:

+  Có thể điều khiển sự ra hoa của cây hồ tiêu bằng cách xiết nước.

+ Nắm được một số đặc điểm sinh lý Cây hồ tiêu: hoa hồ tiêu có hiện tượng lệch giao, nhụy xuất hiện trước nhị, các giống hồ tiêu nghiên cứu có khoảng cách lệch giao từ 1,8 – 2,8 ngày, thấp nhất là giống Phú Quốc. Đây là điều kiện thuận lợi để tiến hành các nghiên cứu về lai giống hồ tiêu.

+ Các giống khác nhau có thời gian sinh trưởng, phát triển của gié và sinh lý ra hoa khác nhau.

+ Đã xác định được phương pháp lai giống hồ tiêu.

+ Bước đầu đã thu được hạt lai, nhưng chưa đánh giá được chính xác con lai, cần thêm thời gian để hoàn thiện các nghiên cứu, thí nghiệm.

3.3. Nghiên cứu về nhân giống

Một số biện pháp kỹ thuật để sản xuất hom tiêu giống trong vườn ươm cũng được nghiên cứu để tạo ra cây giống sinh trưởng tốt, sạch bệnh.

-  Xác định một số biện pháp kỹ thuật sản xuất cây giống hồ tiêu:

Sử dụng IBA 300 ppm hoặc NAA 400 ppm là phù hợp để giâm hom tiêu lươn.

+ Công thức dinh dưỡng: tỷ lệ phối trộn 0,4 kg urê + 2 kg phân hữu cơ trùn quế bón cho cây tiêu con trong vườn ươm sinh trưởng tốt nhất và cho tỷ lệ xuất vườn cao nhất.

+ Giá thể: đất (25%) + vỏ cà phê (35%) + Phân chuồng (40%) cho cây tiêu con sinh trưởng tốt nhất và cho tỷ lệ xuất vườn cao nhất.

- Ngoài ra TTHT cũng đã nghiên cứu về các phương pháp nhân giống bằng hom tiêu 1 mắt nhằm tiết kiệm hom giống; nghiên cứu phương pháp xây dựng vườn nhân giống hom thân, hom lươn hiệu quả...

3.4. Nghiên cứu về kỹ thuật ghép và chọn gốc ghép chống chịu nấm bệnh

Các loại gốc ghép được áp dụng: Tiêu rừng Nam Mỹ; Trầu không lá nhỏ; Trầu không lá lớn; Lá lốt

Các kết quả đạt được:

+ Tổ hợp ghép tiêu giống Vĩnh Linh trên gốc tiêu rừng Nam Mỹ có tỷ lệ bật chồi và sinh trưởng chồi tốt nhất. Nhưng tồn tại ngoài thực tế là khả năng tiếp hợp giữa gốc ghép và chồi ghép kém và khả năng chịu hạn kém.

+ Tổ hợp ghép tiêu trên gốc trầu lá nhỏ đạt các chỉ tiêu kém hơn. Tuy nhiên, khả năng sinh trưởng ngoài đồng ruộng tốt, vết ghép tiếp hợp tốt, cây tiêu sinh trưởng, phát triển bình thường, cho năng suất cao và có khả năng kháng các bệnh về rễ

4. Lập hồ sơ xin công nhận giống hồ tiêu Vĩnh Linh

Tại Việt Nam, giống tiêu Vĩnh Linh là giống địa phương được trồng từ lâu đời tại Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Quảng Trị và một số vùng khác với diện chiếm 92,28% tổng diện tích hồ tiêu của cả nước. Đây là giống địa phương có nhiều tính trạng nổi trội, tồn tại trong nhiều năm và được thực tế sản xuất chấp nhận.

Về tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định:

  Tính khác biệt: giống Vĩnh Linh khác biệt về hình thái so với các giống khác tại Việt Nam, sinh trưởng khỏe, năng suất cao và khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh cũng tốt.

  Tính đồng nhất: giống Vĩnh Linh trồng ở nhiều vùng sinh thái khác nhau nhưng cơ bản khá đồng nhất về mặt hình thái, đều mang những đặc điểm đặc trưng của giống.

  Tính ổn định: tính ổn định khá cao, ít bị thoái hóa giống khi được nhân giống vô tính qua nhiều thế hệ.

Giống Vĩnh Linh đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về xuất khẩu theo tiêu chuẩn xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó, dung trọng đạt 569,99 g/lít, hàm lượng oleoresin đạt 16,76%, eter không bay hơi 9,48%, dầu thiết yếu 2,10% và hàm lượng piperine là 4,51%.

Hồ sơ xin công nhận giống hồ tiêu Vinh Linh là giống được phép đưa vào sản xuất kinh doanh tại Việt Nam đã được lập và trình Bộ NN&PTNT xem xét.

5. Định hướng nghiên cứu về giống trong các năm tiếp theo

Nghiên cứu chọn lọc, sử dụng phương pháp lai tạo giống, kỹ thuật ghép... để chọn tạo giống phù hợp cho từng vùng sinh thái, đảm bảo năng suất, chất lượng cao, chống chịu được sâu bệnh và các điều kiện bất lợi của thời tiết khí hậu; đồng thời tiến hành nhập nội, đánh giá các giống mới có ưu thế về năng suất, chất lượng và có tính kháng bệnh cao.

Nghiên cứu, sử dụng các phương pháp nhân giống như: nuôi cấy mô, phương pháp nhân giống cải tiến để sản xuất cây giống sạch bệnh, chất lượng tốt, tiết kiệm nguồn vật liệu.

Nguyễn Quang Ngọc

Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây Hồ tiêu

Quay lại In bản tin Gửi tin  
Họ tên
Email  
Nội dung
 
 
Tổng quan về hoạt chất Azadirachtin có trong cây Neem (Azadirachta indica A.Juss) và ứng dụng trong phòng trừ tuyến trùng hại cây Hồ tiêu (03/07)
GIỚI THIỆU ĐẶC ĐIỂM HOA CỦA CÂY HỒ TIÊU (PIPER NIGRUM) (21/06)
KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ LOÀI CÂY TRỤ SỐNG TRỒNG Ở GIA LAI (11/10)
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NẤM PHYTOPHTHORA CAPSICI VÀ TUYẾN TRÙNG MELOIDOGYNE INCOGNITA TRÊN CÂY HỒ TIÊU GIAI ĐOẠN VƯỜN ƯƠM (08/10)
NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH CHẤT KÍCH THÍCH RA RỄ CHO HOM THÂN TRONG NHÂN GIỐNG HỒ TIÊU TẠI VIỆT NAM (08/10)
CÔNG DỤNG CỦA PIPERINE TRONG Y HỌC (03/10)
KHẢ NĂNG CHỐNG CHỊU NẤM PHYTOPHTHORA CAPSICI VÀ TUYẾN TRÙNG MELOIDOGYNE INCOGNITA CỦA MỘT SỐ VẬT LIỆU LÀM GỐC GHÉP CHO CÂY HỒ TIÊU TẠI VIỆT NAM (26/09)
NGHIÊN CỨU VỀ GIỐNG VÀ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT TỔNG HỢP TRÊN CÂY HỒ TIÊU TẠI TÂY NGUYÊN (26/09)
Giới thiệu một số giải pháp góp phần chủ động vật liệu nhân giống hồ tiêu (11/06)
Tổng quan về nấm phytophthora capsici gây bệnh chết nhanh trên cây hồ tiêu và các biện pháp phòng trừ (11/06)
 

Xem tin ngày:

 Truyền hình internet

Loading the player ...

Hệ thống tưới tiết kiệm WASI cho cây cà phê và hồ tiêu

 Tìm kiếm

Trong:

 Thông tin mới


  LIÊN KẾT WEBSITE

Số người truy cập 74745
Số người Online 3

Trang Thông Tin Điện Tử Trung Tâm Nghiên Cứu Và Phát Triển Cây Hồ Tiêu

Cơ quan chủ quản: Trung Tâm Nghiên Cứu Và Phát Triển Cây Hồ Tiêu
Giấy phép số  ...../GP-TTĐT Cục quản lý Phát thanh-Truyền hình-Bộ thông tin và truyền thông cấp
Địa chỉ: 322 Trường Chinh - TP.Pleiku - Gia Lai
Điện thoại: (0269) 3748642
Email: ........................
Ghi rõ nguồn prdc.org.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này